བསྟན་འཛིན་ཡེ་ཤེས། འཛིན་གྲྭ་ལྔ་པ། མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ། བ་ཕྱུགས་ནི་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་ཞིག་ཡིན། སེམས་ཅན་འདི་ནི་ང་རང་ཚོའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སེམས་ཅན་ཡག་ག་གྲས་སུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། སེམས་ཅན་འདིས་མི་རྣམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་ཐོག་བ་ཕྱུགས་གིས་ངོ་རང་ཚོར་འོ་མ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། འོ་མ་དེའི་བརྒྱུད་ནས་ཕྱུ་ར་དང་། ཞོ། མར། ཟ་སྣུམ་ལ་སོགས་ཐོན་སྐྱེད་སྣ་ཚོགས་རག་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། སེམས་ཅན་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཁྱིམ་ཚང་མང་པོས་མི་རབས་མི་རབས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ཧིན་རྡུ་ཚོས་བ་ཕྱུགས་ནི་ཁོང་ཚོའི་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་ལྟ་བུ་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཧིན་རྡུའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གལ་ཏེ་བ་ཕྱུགས་ལ་འཚེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན། སྡིག་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནག་ཉེས་ཆེན་པོ་ཞིག་ལ་བཙུགས་ཀྱི་ཡོད་པས་ཉེས་ཆད་ཆེན་པོ་འགེལ་གྱི་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྩ་ཆེན་སེམས་ཅན་ལ་བརྩི་བཞིན་ཡོད། ཡུལ་ལུང་ཆེ་ཆུང་ཕལ་མོ་ཆེའི་གཞུང་འབྲེལ་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་བ་ཕྱུགས་ལ་སོགས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་འཚེ་བྱས་པ་ན་ངོ་རྒོལ་དང་། བཀག་བསྡོམས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འགུལ་སྤེལ་མཁན་ཡོད། བ་ཕྱུགས་ནི་མིག་གཉིས་དང་། ཨ་མཚོག་གཉིས། རྔ་མ་རིང་པོ་གཅིག སུག་ལག་བཞི་ཅན་གྱི་སེམས་ཞིག་ཡིན། སེམས་འདི་ལ་བཟོ་ལྟ་དང་ལུས་ཚད། ཚོན་མདོག་ལ་སོགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཡོང་གི་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་གི་འཚོ་བ་བ་ཕྱུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད། རང་ཉིད་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་ཕན་པ་བ་ཕྱུགས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བ་ཕྱུགས་གསོ་སྐྱོང་བྱེད་དེ་འོ་མའི་ཐོན་སྐྱེད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་ཚོང་འགྲེམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོ་མའི་རིགས་ཀྱི་ཟས་བཅུད་ནི་ཟས་བཅུད་ཚད་ལྡན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཙང་། རིན་གོང་ཆེན་པོ་གནས་ཀྱི་ཡོད། འོ་མའི་བཅུད་ལས་ཚར་ལོངས་ལ་ཕན་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྲུ་གུ་ཚར་ལོངས་མགྱོགས་པོ་ཡོང་ཆེད་ཕ་མས་ཟས་བཅུད་འཕྲོས་སུ་འོ་མ་ངེས་པར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། འོ་མའི་ནང་དཀར་རྫས་ཟེར་བའི་བཅུད་སྨན་སི། Vitamin C མང་པོ་ཡོད་དུས་དེས་རུས་ཚིགས་ན་ཚ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད། བ་ཕྱུགས་ཀྱི་འོ་མ་ཙམ་མིན་པར་བ་ཕྲུུགས་ཀྱི་གཅིན་པ་ཡང་སྨན་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་ན་ཚ་མང་པོ་ཞིག་དྲག་སྐྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན། བ་ཕྱུགས་ཀྱི་གཙོག་གཅིན་ནས་སྣུམ་བཟོ་བ་དང་། ཞིང་པའི་སྟོན་ཐོག་ཡག་པོ་སྐྱེས་ཆེད་ལུད་ལ་ཡང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བ་ཕྱུགས་ཀྱི་གཙོག་པ་ལ་ལྕི་བ་ཟེར་བ་ཡིན། ལྕི་བ་སྐམ་སྟེ་མེ་ཤིང་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་མེ་ཤུགས་ཆེ་བ་དང་མེ་དྲོད་ཡག་པོ་ཡོང་གི་ཡོད། བ་ཕྱུགས་ཕོ་ལ་གླང་གོག་ཟེར་བ་ཡིན། གླང་ཁོག་ནི་ཞིང་ལས་ཆེད་བེད་སྤྱོད་ཀྱི་བྱེད། བ་ཕྱུགས་ཀྱིས་རྩྭ་རིགས་དང་། ཤིང་འབྲས། ཚལ་རིགས་ཟ་གི་ཡོད། སེམས་ཅན་འདི་ནི་རྩྭ་གཟན་སེམས་ཅན་དང་། གཞན་ལ་གནོད་འཚེ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད། སེམས་ཅན་བཟང་པོ་ཞིག་ལ་བརྟེན་མི་རྣམས་ཀྱི་དགའ་བོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

བསྟན་འཛིན་བློ་གསལ། འཛིན་གྲྭ་བཞི་པ། མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ། བོད་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཡང་རྩེར་གནས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་མིའི་དམག་མིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙོས་པའི་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་རྒྱ་གར་ནང་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྲོ་དགོས་བྱུང་བ་རེད། དེ་ནས་བོད་ཀྱི་སྐད་དང་ཡི་གེ་མ་ཉམས་པའི་ཆེད་དུ་རྒྱ་གར་ནང་སློབ་གྲྭ་དང་། དགོན་པ། བོད་གཞུང་། གཞིས་ཆགས་སོགས་གསར་འཛུགས་གནང་པ་རེད། དེ་དག་གི་དམིགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་ནི་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་སྐྱེད་སྲིང་བྱ་རྒྱུའིི་ཆེད་དུ་རེད། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་ནི་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་ཡིན། དེང་སང་འཚར་ལོངས་བྱེད་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་ཞིག་ཡིན་པས། ཁོང་ཚོས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་བདག་པོ་ཡག་པོ་མ་བརྒྱབ་ན། ས་བོན་རུལ་པ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་ཡག་པོ་མི་སྐྱེ་བ་ནང་བཞིན་བོད་བདག་པོ་རྒྱག་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཕྲུ་གུ་ཚོས་བོད་མི་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུར་ཆུང་དུས་ནས་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་བཞིན་པའི་སྐབས་རྒན་ལགས་དང་ཕ་མ་སོགས་ཀྱི་ཞལ་ལ་ཉན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཆབས་ཅིག་ཉིན་ལྟར་མི་གཞན་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་དུས་ཞེ་ས་རྒྱག་རྒྱུ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ། བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་རྒྱུ་བཅས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ནས་ང་ཚོ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་མི་མང་པོས་བོད་སྐད་རྒྱག་སྐབས་བོད་སྐད་གཙང་མ་མ་བརྒྱབ་པར་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་མང་པོ་བསྲེས་ལྷད་བྱེད་ཀྱི་འདུག །བྱས་ཙང་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་ནས་བོད་སྐད་གཙང་མ་མ་བརྒྱབ་ན། ང་ཚོའི་སྐད་ཡིག་དེ་ནམ་ཞིག་མེད་པར་འགྱུར་ངེས་ཡིན། སྐད་ཡིག་མེད་པ་ཆགས་ན་བོད་ཅེས་པའི་མི་རིགས་དང་ལུང་པ་མེད་པ་ཆགས་ཀྱི་རེད། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་ཡག་པོ་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཙང་། ༸པན་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས། ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་སྐད་ཤེས་ན་ཡག་པོ་རེད། བོད་སྐད་མི་ཤེས་པར་ལུང་པ་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱངས་ན་ངོ་ཚ་དགོས་ཀྱི་རེད། འོན་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱིས་བོད་ཡིག་དང་ལུང་པ་གཞན་གྱི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀ་ཤེས་ན་ཡག་ཤོས་རེད་ཅེས་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་བོད་ཡིག་བེད་སྤྱོད་གཏོང་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཀྱང་བོད་པ་ལ་བོད་ཡིག་སྦྱང་མི་ཆོག་པའི་བཀའ་གཏོང་ནའང་། བོད་མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ཡིབ་ཀྱིན་ཡིབ་ཀྱིན་བོད་ཡིག་སྦྱོང་གི་ཡོད་པ་མ་ཟད་བོད་གཞས་བཟོ་ཡི་ཡོད། བྱས་ཙང་ཁོང་ཚོར་རྒྱ་མིས་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་གཏོང་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་དེང་སང་རྒྱ་གར་ནང་དུ་ཡོད་པའི་བོད་ཕྲུག་རྣམས་དབྱིན་ཇི་དང་རྒྱ་སྐད་ལ་བརྩོན་པ་དང་། བོད་ཡིག་ལ་སྣང་མེད་གཏོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་བོད་ཡིག་ཡག་པོ་སྦྱོང་བ་དང་༸གོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་ལ་ཡག་པོ་བྱས་ནས་གསན་ན་མ་འོངས་པར་ང་ཚོ་ཚང་མ་བོད་ལ་ལོག་ཐུབ་པའི་ཉིན་མོ་ཞིག་མགྱོགས་པོ་འཆར་གྱི་རེད་དོ།

བསྟན་འཛིན་པད་དཀར། འཛིན་གྲྭ་གསུམ་པ། སཾ་བྷོ་ཊ་གུ་རུ་པུ་ར་ཉིན་སློབ། ༄༅།། བདག་གི་གྲོགས་མོ་ཡག་ཤོས་ཀྱི་མཚན་ལ་པད་མ་དབྱངས་འཛོམས་རེད། ཁོང་ནི་སློབ་གྲོགས་ཡག་པོ་ཞིག་རེད། ང་ཚོ་གཉིས་འཛིན་གྲྭ་གཅིག་གི་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ལ་ནང་མི་བཞི་ཡོད་པ་ནི་ཨ་མ་ལགས་དང་། པཱ་ལགས། གཅེན་མོ་དང་ཁོང་རང་བཅས་རེད། བདག་ཁོང་གི་གཉམ་དུ་ཉིན་ལྟར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་། ཕན་ཚུན་རྔན་པ་དང་ཤིང་ཏོག་སྤྲོད་རེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོའི་ངང་མཉམ་དུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་འཁྲུག་པ་གཅིག་ཀྱང་རྒྱག་གི་མེད། ད་དུང་ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་ཅ་ལག་གཡར་རེས་དང་། རོགས་པ་བྱེད་རེས། སྒྲུང་ཤོད་རེས་སོགས་ཀྱང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བདག་གི་ཁོང་ལ་སྒྲུང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གིས་ཀྱང་བདག་ལ་སྒྲུང་སྣ་ཚོགས་ཤོད་གནང་གི་འདུག སྐབས་རེ་རྩེད་ཐང་སྟེང་ངུ་བདག་ཁོང་གི་མཉམ་དུ་རྩེད་མོ་མང་པོ་རྩེ་ཡི་ཡོད། ང་ཚོ་གཉིས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱི་འཆམ་པོ་དང་མཐུན་སྒྲིལ་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མི་གཞན་གྱི་ཁོང་ལ་སྡུག་ཅག་བྱེད་ན་ངས་རོགས་པ་བྱེད་པ་དང་བྱམས་སྐྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལག་པ་མཐུད་ནས་ག་བ་ག་ས་ལ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། བར་སེང་སྐབས་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་སྒྲུང་དེབ་ཀློག་ཏུ་འགྲོ་ཡི་ཡོད། བདག་གི་ཁོང་ལ་བསླབ་བྱ་མང་པོ་རྒྱག་གི་ཡོད། ང་ཚོ་གཉིས་ཀྱི་མི་ཚང་མ་ལ་སྐད་ཆ་ཡག་པོ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། མི་ཚང་མས་པད་མ་དབྱངས་འཛོམས་ལགས་ནི་སྙིང་རྗེ་པོ་དང་ཡག་པོ་འདུག་ཅེས་གསུང་གནང་གི་འདུག ཉིན་ལྟར་བདག་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་སྒྲུང་དེབ་མང་པོ་ཀློག་གི་ཡོད། ཁོང་གི་སྒྲུང་དེབ་དགའ་ཤོས་ནི་རྨོ་རྨོ་དང་ཁྭ་ཏ་རེད། ཁོང་གི་སྒྲུང་འདི་ཧ་ཅང་སྙན་པོ་འདུག་གསུངས་བྱུང་། ང་ཚོ་གཉིས་གདོན་འདྲེའི་སྒྲུང་ལ་ཡང་དགའ་པོ་ཡོད་པས། ཕན་ཚུན་གདོན་འདྲེའི་སྒྲུང་མང་པོ་ཤོད་རེད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་གཉིས་ཀས་ཁན་ཊར་ཝི་ལིའི་ཕ་གཞིས་ཀྱི་གདོན་འདྲེ་ཞེས་པ་སྒྲུང་དེབ་དེ་ཏོག་ཙམ་བཀླགས་པ་ཡིན། བདག་གིས་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་ཐག་མཆོང་དང་སྤོ་ལོ་སོགས་མང་པོ་རྩེ་ཡི་ཡོད། ཁོང་གི་ཚོན་མདོག་དགའ་ཤོས་ནི་སྔོན་པོ་རེད། ཁོང་ནི་སྦ་ལན་ཆེན་པོ་གྱོན་ཡ་དགའ་པོ་ཡོད། ཁོང་གིས་བདག་ལ་གཞས་འཁྲབ་སྟངས་དང་གཏོང་སྟངས་སློབ་གནང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་གཉིས་གླིང་བུ་དང་སྒྲ་སྙན་མཉམ་དུ་སྦྱོང་གི་ཡོད། སྐབས་རེ་ང་ཚོ་གཉིས་ལས་འཆར་ཡང་མཉམ་དུ་བཟོ་ཡི་ཡོད། ཁོང་ནི་རི་མོ་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པས་ང་ཚོ་གཉིས་མཉམ་དུ་བསྡད་ནས་རི་མོ་མང་པོ་བབྲི་ཡི་ཡོད། ཁོང་གིས་བདག་ལ་ཡིག་སྣོད་ནང་དུ་ཤོག་བུ་བླུག་རོགས་གནང་གི་ཡོད། བདག་ཁོང་དང་མཉམ་དུ་སི་ཤེས་ཡོན་དང་། རིག་ལམ། ཀམ་པུ་ཊར་སོགས་སྦྱོང་གི་ཡོད། ཁོང་གི་སློབ་ཚན་དགའ་ཤོས་ནི་བོད་ཡིག་རེད། ང་ཚོ་གཉིས་རྩོམ་འབྲི་རྒྱུ་དགའ་པོ་ཡོད་པས་ཉིན་ལྟར་རྩོམ་མང་པོ་འབྲི་ཡི་ཡོད། ཉིན་ཞིག་ང་ཚོ་གཉིས་གཅན་གཟན་ཁང་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན། དེར་ང་ཚོས་གླང་ཆེན་དང་། བྱིའུ། ཆུ་སྲིན། རྨ་བྱ། དོམ། ཆུ་ཕག སྦྲུལ། ཤ་ཁྲ་སྐེ་རིང་སོགས་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བྱུང་། […]

བསྟན་འཛིན་མི་དབང་། འཛིན་གྲྭ་བཞི་པ། མེས་དབོན་གཙུག་ལག་དཔེ་སྟོན་སློབ་གྲྭ། ངའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་ཚང་མ་གངས་རིས་སྐོར་ཡོད་པ་དང་དེ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཆ་མཐོ་ཤོས་སྟེང་གནས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོའི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མའི་ཆུའི་ཡོངས་ཁུངས་ཀྱང་བོད་ཡིན། ངའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ནི་ཧ་ཅང་མཛེས་ལ་གནམ་གཤིས་ཀྱང་གྲང་ངར་ཆེན་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་མཁའ་རླུང་། ཆུ། ཁོར་ཡུག་རྣམས་ཧ་ཅང་གཙང་མ་ཡོད། བོད་ནང་སྲོག་ཆགས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་འཚོ་གནས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་གཡག་ནི་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་མཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲོག་ཆགས་ཤིག་ཡིན། བོད་པའི་འཚོ་བ་ནི་ཞིང་པ་དང་། འབྲོག་པ། ས་མ་འབྲོག་ཡིན། ངའི་ཕ་ཡུལ་གྱི་མི་རྣམས་ནི་སེམས་པ་བཟང་པོ་དང་གཤིས་ཀ་ཡང་ཧ་ཅང་འཇམ་པོ་ཡོད། ངའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ནི་ལྷ་ས་ཡིན། དེའི་ནང་འཛམ་གླིང་ནང་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་གནས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་བ་མང་པོ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ་ལྟ་བར་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ལྟ་བའི་མིག་དང་ཁོག་པའི་སྙིང་ལྟ་བུ་ནི་༸སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡིན། ཁོང་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་དང་ང་ཚོ་བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱང་ཡིན། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་རྒྱ་མིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་སྟབས་ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་༸གོང་ས་མཆོག་དང་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་འབྱོལ་དུ་ཕེབས་དགོས་བྱུང་བ་རེད། ངའི་ཕ་ཡུལ་བོད་ལ་རང་བྱུང་གཏེར་མང་པོ་ཡོད། དཔེར་ན་གསེར། དངུལ། ཟངས། ལྕགས་སོགས་མང་པོ་ཐོན་གྱི་ཡོད། ངའི་ཕ་ཡུལ་ནི་རང་བཙན་དང་ཞི་བདེ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་རེད། ངའི་ཕ་ཡུལ་ནི་ད་ལྟ་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་གནོན་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། ངའི་པ་ལགས་ཀྱང་ཕ་ཡུལ་བོད་ནས་སླེབས་པ་ཞིག་རེད། ཁོང་གི་ང་ལ་ཕ་ཡུལ་བོད་ཀྱི་སྐོར་ལ་སྒྲུང་མང་པོ་བཤད་གནང་གི་འདུག། ངའི་སྐྱེས་ས་ནི་རྒྱ་གར་ལུང་པ་རེད། ཡིནའང་ངའི་ཕ་ཡུལ་ནི་བོད་ཡིན། ངས་ཕ་ཡུལ་བོད་དེ་དངོས་སུ་མཐོང་འདོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག། ངའི་རེ་བ་ནི་ཕ་ཡུལ་བོད་ལ་རང་བཙན་མགྱོགས་པོ་ཐོབ་སྟེ་ང་ཚོ་བོད་མི་ཚང་མ་གང་མྱུར་བོད་ལ་ལོག་ཐུབ་པ་ཤོག་ཅེས་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཀྱི་ཡོད།

བསྟན་འཛིན་ནོར་གཡང་། འཛིན་གྲྭ་བཞི་པ། གུ་རུ་པུ་ར་སམ་བྷོ་ཊ་ཉིན་སློབ། ཐོག་མར་ཚང་མ་ལ་འཚམས་འདྲིས་བཀྲིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་རིང་ངས་མི་དང་སྲོག་ཆགས་ཚང་མ་ལ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཁ་ལག་གི་སྐོར་ལ་མདོར་ཙམ་འབྲི་རྒྱུ་ཡིན། ཐོག་མར་ཁ་ལག་ཟེར་བ་དེ་ང་ཚོ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་མདོར་ཙམ་གླེང་བར་བྱ། ཁ་ལག་ནི་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོའི་དགོས་མཁོ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། གང་ཡིན་ཞེ་ན་ཁ་ལག་ཀྱིས་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོ་ལ་ནུས་ཤུགས་སྤྲད་པས་ང་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་ཀ་རྩེད་མོ་སོགས་གང་ཡིན་བྱེད་ཐུབ་པ་མ་ཟད་དུས་ཚོད་སྟོང་པའི་སྐབས་ལག་ཤེས་འདྲ་མིན་དང་བྱ་སྤྱོད་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཁ་ལག་ལ་དབྱེ་ན་དཀར་ཟས་དང་དམར་ཟས་རིགས་འབྲུ་རིགས་དང་སྲན་མའི་རིགས་ཤིང་ཏོག་སོགས་མང་པོ་ཡོད། ཤིང་ཏོག་གི་རིགས་ནི་དཔེ་བཅུད་ཆེན་པོ་དང་མངར་མོ་ཡང་ཡོད་པས་མི་མང་ཆེ་བས་ཁུ་བ་བཟོས་ནས་འཐུང་གི་ཡོད། སྔོན་མ་ཡིན་ན་འབྲུ་རིགས་དང་སྲན་མའི་རིགས་འཕོན་ཆེན་པོ་སོ་སོའི་ཞིང་ཁའི་ཐོན་སྐྱེད་རེད་ཟེར་བ་གོ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་ད་ཆ་ང་རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་མི་ཕལ་ཆེ་བས་ཞིང་ལས་བཞག་པས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བལྟས་ཏེ་ཕྱི་ནས་ཉོས་པ་རང་མཐོང་བྱུང་། འབྲུ་རིགས་ལའང་རིགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་འབྲས་དང་། གྲོ། མ་རྨོས་ལོ་ཏོག་སྲན་མ་མང་པོ་ཡོད། ཡང་དཀར་ཟས་དང་དམར་ཟས་གཉིས་ལའང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། ཤ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ཟས་རིགས་ལ་དཀར་ཟས་ (Veg ) ཡང་ཤ་བརྒྱབ་ནས་བཟོས་པའི་ཟས་རིགས་ལ་ (Non Veg) དམར་ཟས་ཟེར་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁ་ལག་དང་ཁ་ཏོག་སོགས་སྡུག་པོ་སོས་པ་མིན་པ་རྙིང་པ་རུལ་པ་དེ་འདྲ་བཟས་པ་ཡིན་ན་ཕན་པ་ལས་གནོད་པ་མང་། དེ་འདྲའི་ཟས་ལས་གཟུགས་པོར་ན་ཚ་འདྲ་མིན་དང་ནད་ཡམས་འཕེལ་བར་བྱེད། ནད་ཡམས་སྡུག་པོ་ཁ་ཤས་དྲག་རྒྱུ་མེད་པར་མིའི་སྲོག་ཀྱང་འགྲོ་སྲིད། ཡང་ནང་དུ་ཁ་ལག་བཟོས་ཐུབ་མེད་ན་ང་ཚོས་ཟ་ཁང་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ་ཟས་ཐོ་ལ་བལྟས་ཏེ་མངགས་ཉོ་བྱ་དགོས། འོན་ཀྱང་ཁ་ལག་སོས་པ་བཟོས་ཡོད་ན་ང་ཚོས་དེ་ཚོ་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་མ་གཏོང་བར་མཉེས་པོ་གནང་ཏེ་མཆོད་དགོས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་འཛམ་གླིང་ནང་སློང་མོ་མང་པོ་ལ་ཁ་ལག་མ་རག་པར་མྱོང་གི་ཡོད་པའི་སེམས་འཚབ་རྟག་ཏུ་ཡིད་ལ་བཞག་དགོས། ཁ་ལག་ནི་ཉིན་གཅིག་ལ་ཡོངས་གྲགས་ཐེངས་གསུམ་ཙམ་བཟའ་ཡི་ཡོད། ཞོགས་ཟས་དང་དགུང་ཟས་དགོང་ཟས་བཅས་ཡིན། གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ཁ་ལག་བཟའ་སྐབས་ལྷག་འཕྲོས་ལྷག་ན་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་གཏོང་བར་བྱམས་པ་དང་ལྷག་བསམ་ཆེན་པོའི་ངང་ནས་སེམས་ཅན་ཉམས་ཐག་ཚོ་ལ་སྤྲོད་དགོས། ཁ་ལག་དང་མཉམ་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་གཟུགས་པོར་ཧ་ཅངགི་ཕན་པའི་ཚལ་དང་ཤིང་ཏོག་ཀྱང་ངེས་པར་དུ་གང་མང་མཆོད་དགོས། དེ་བཞིན་ང་ཚོའི་གཟུགས་པོ་ལ་མངར་མོའི་རིགས་དེ་ཚོ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང་འཚམ་འཚམ་བཟའ་ན་མ་གཏོགས་མང་དྲག་ན་གནོད་པ་ལས་ཕན་པ་མེད། ཡང་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཁ་ལག་མང་པོ་ཡོད་པ་དཔེར་ན་ཞོ་དང་མར་ཕྱུར་བ་མོག་མོག་ཤ་བག་ལེབ་ཐུག་པ་རྩམ་པ་སོགས་ཡོད། དེ་ཚོ་ཚང་མ་གཟུགས་པོར་ཕན་པོ་དང་བཅུད་ཆེན་པོ་མ་ཟད་དཔེ་ཞིམ་པོ་རྐྱང་རྐྱང་ཡོད། ང་དང་ངའི་རྨོ་མོ་ལགས་གུ་རུ་པུ་རར་སྦག་སྦག་བཞོན་ནས་རྩམ་པ་བཟོ་བར་འགྲོ་ཡི་ཡོད། རྩམ་པ་བཟོ་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་མིན་འདུག ང་ཚོའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་རྒྱ་མིས་འཕྲོག་ཏེ་༸གོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་སྐབས་རྩམ་པ་ཁོ་ན་མཆོད་ནས་ཕེབས་པ་གོ་ཐོས་བྱུང་། དེ་ལས་རྩམ་པའི་ནུས་པ་ནི་ཧ་ལས་པའི་ཡག་པོ་ཡིན་པ་ཚོར་བྱུང་། ངའི་གྲོགས་མོ་ཟོལ་མེད་ནི་རྩམ་པ་ལ་ཧ་ཅང་གི་དགའ་པོ་ཡོད། གང་ལྟར་ནང་ལ་བཟོས་པའི་ཁ་ལག་སོས་པ་དང་ཚལ་དང་སྲན་མའི་རིགས་གང་མང་མཆོད་དེ་ཕྱིའི་ཚོན་བྱུག་པ་དང་རྫས་རིགས་འདྲ་མིན་བརྒྱབ་པའི་ཁ་ལག་ནས་ཐག་རིང་དུ་སྡོད་ཐབས་གནང་རོགས་གནང་།  

བསྟན་འཛིན་ཐེགས་མཆོག འཛིན་གྲྭ་ལྔ་པ། སམ་བྷོ་ཊ་ཀེ་ལཱཤ་པུ་ར་ཉིན་སློབ། མི་ཚང་མ་ལ་སོ་སོ་ཆེན་པོ་ཆགས་དུས་ག་རེ་ཡིན་ན་གཅིག་བྱེད་འདོད་ཡོད། དེ་ལ་དམིགས་ཡུལ་ཟེར་གྱི་རེད་པ། དེ་བསྒྲུབ་པར་ལོ་མང་པོ་རིང་དུས་ཚོད་གཏང་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་གི་ཡོད། ང་རང་ཡིན་ན་ཡང་ཆེན་པོ་ཆགས་དུས་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་ན་བསམ་གྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཟེར་ན།ང་རང་ཚན་རིག་སྦྱོང་རྒྱུ་དགའ་པོ་དང་ཚན་རིག་སློབ་ཚན་དེ་ཤེས་སླ་པོ་ཞིག་འདུག་པས། ང་རང་ནུས་པ་ལ་བལྟས་ནས་ང་རང་ཚན་རིག་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་ཡིད་ཆེད་ཆེན་པོ་ཡོད། ང་རང་ཚན་རིག་སྦྱོང་སྐབས་སློབ་ཚན་དེ་དངོས་གནས་ལས་སླ་པོ་དང་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་འདུག།ཡིན་ནའང་ཚན་རིག་ཡག་པོ་ཤེས་པར། ང་ཚོ་སྐད་ཡིག་ལ་གང་ཙམ་ཡག་པོ་དགོས་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་འདུག་དང་། གལ་སྲིད་ང་ཚོ་ཚན་རིག་ནང་དོན་ཤེས་པར།སྐད་ཡིག་ཡག་པོ་མེད་ན། ང་ཚོས་ཚན་རིག་གི་ནང་དོན་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད། དེ་སོང་ཙང་ང་རང་སྐད་ཡིག་ལའང་དགའ་པོ་ཡོད། ང་རང་ཡིན་ན། ཆུང་དུས་རྒྱ་གར་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཙང་། བོད་ཡིག་སྦྱོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དེ་འཐོབ་མེད་ཙང་། བོད་ཡིག་ནི་ང་ལ་སྐད་ཡིག་གསར་པ་ཞིག་ཡིན་པས།ཐོག་མར་ཚན་རིག་སོགས་སློབ་ཚན་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་སོང་། ཡིན་ནའང་།ང་རང་ནམ་ཡང་ལེ་ལོ་བྱེད་ནས་སྡོད་མཁན་གྱི་སློབ་མ་ཞིག་མིན་ཙང་། ངས་ལོ་གཅིག་གི་ནང་དུ་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་དང་དཔེ་ཀློག་མང་པོ་བྱེད་ཙང་།ད་ལྟ་ང་རང་བོད་ཡིག་ གང་ཙམ་ཡག་བ་འི་སློབ་མ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་སོང་། ངའི་ཕ་མ་ཚོས་ང་ལ་ནམ་ཡང་བོད་ཡིག་ལས་སླ་བོ་ཡོད་པ་གསུངས་ཀྱི་ཡོད། ང་རང་ཡང་ང་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཙང་།བོད་ཡིག་ནི་ལམ་སང་ཤེས་ཀྱི་རེད་བསམ་པའི་གདེང་ཚོད་གཞག་པའི་ཐོག་ནས་བོད་ཡིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།ང་རང་བོད་ཡིག་ལ་དེ་ཙམ་དཀའ་ལས་མེད་ཙང་། ཚན་རིག་ལ་དགའ་པོ་ཡོད་པ་བཞིན། ཚན་རིག་ནང་དོན་ལས་སླ་པོ་ཐོག་ནས་ཤེས་ཀྱི་འདུག མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚན་རིག་ཞིག་ཆགས་ནས།བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གང་ཞིག་ཡར་རྒྱས་གཏང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་འཁྱེར་ནས། ཚན་རིག་ལ་ཡག་པོ་སྦྱོང་བཞིན་ཡོད། ངའི་སློབ་གྲོགས་ཚོ་ལ་ཞུ་ཡ་ལ། ང་རང་གི་ཉམས་མྱོང་ཐོག་ནས་ཞུས་ན། ཚན་རིག་ནི་སྦྱོང་སླ་བའི་སློབ་ཚན་ཞིག་ཡིན་པས། ཚན་རིག་སློབ་ཚན་ནི་ནམ་ཡང་ཁག་པོ་ཡོད་རེད་མ་བསམ་རོགས། ངའི་གཅེན་པོ་ཚོ་ཞལ་ནས་ཐོས་པ་སྐད་ཆ་འགའ་བཤད་ན། ཚན་རིག་ནི་དཀའ་ཚེགས་ཅན་གྱི་སློབ་ཚན་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ། ཚན་རིག་སྦྱོང་ན། མི་སྨྱོན་པ་ཆགས་པ་སོགས་སྐད་ཆ་དངོས་གནས་མེད་པ་མང་པོ་ཐོས་མྱོང་། དེ་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་མ་རེད། གལ་ཏེ་ང་ཚོས་རང་གི་བསམ་བློ་རྩེ་གཅིག་ཐོག་ཚན་རིག་ལ་སྤྲོ་བ་དེ་མུ་མཐུད་གནས་ན་ཚན་རིག་ལས་ལས་སླ་བ་འི་སློབ་ཚན་ཡོད་མ་རེད། ཚན་རིག་ལ་དབྱིངས་ཡོད་མཁན་ཚོས་མུ་མཐུད་དབྱིངས་དེ་མ་བརླག་པར། བརྩོན་འགྲུས་བྱེད་དགོས།བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཚན་རིག་སློབ་མཁན་གྱི་དགེ་རྒན་དང་སྨན་པ་ལ་སོགས་མང་པོ་ཡོང་བའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡིན།